Kościół pw. Chrystusa Króla

Kościół pw. Chrystusa Króla

Kościół pw. Chrystusa Króla w Janowicach Wielkich pierwotnie był kościołem ewangelickim wzniesiony w 1863 na miejscu starszego z 1744 roku. Obiekt zbudowany jest na planie prostokąta, typu salowego z trzypołaciowym dachem. Do nawy dobudowano od frontu wieżę zbudowaną na planie kwadratu z kruchtą w przyziemiu. Powyżej szczytu nawy wieża ma kształt sześciokąta i przykryta jest stożkowym dachem. Na przełomie lat 80-90 -tych XX wieku dokonano renowacji wnętrza oraz elewacji kościoła. Wśród wielu dobrze zachowanych zabytków można obejrzeć między innymi drewnianą ambonę z XVIII wieku, zabytkowe figury, chrzcielnicę, kwaterę gotyckiego ołtarza z XVI wieku oraz barokowe dzwony umieszczone w wieży kościelnej. Wyposażenie było początkowo bardzo skromne, obecnie przeniesiono tu część zabytków z sąsiedniego kościoła NMP m.in. środkową kwaterę XVI-wiecznego ołtarza przedstawiającego Wniebowstąpienie NMP i Pokłon Trzech Mędrców, gotyckie rzeźby Barbary i Katarzyny z pocz. XVI wieku.

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP

Kościół Wniebowzięcia NMP

Gotycki kościół wzniesiony jako parafialny katolicki w końcu XV wieku. W XVI i potem w XVIII wieku przeszedł barokową rozbudowę, następnie wielokrotnie był remontowany. Wewnątrz było i częściowo jest cenne i zróżnicowane wyposażenie, m.in.: gotyckie kamienne sakramentalium przyścienne z XV wieku, część gotyckiego drewnianego, polichromowanego tryptyku z XVI wieku, drewniane polichromowane rzeźby późnogotyckie z XVI wieku. Na murze jest zespół 7 kamiennych nagrobków i epitafiów z XVI-XVIII wieku, w tym hrabiego Schaffgotsch z 1668 roku. W szczycie kościoła umieszczony jest kamienny krzyż pokutny. W wieży kościoła znajduje się oryginalny zegar z okresu renesansu.

 

Kościół pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela - Miedzianka

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Dawniej było to jedno z najmniejszych i najpiękniejszych miasteczek Sudetów (wspaniałe walory widokowe wciąż są atrakcją tego miejsca). Miejscowość powstała w XIV wieku z odłączenia domów położonych na Miedzianej Górze (Miedziance) od Mniszkowa, będącego wówczas siedzibą dóbr. W średniowieczu był to prężnie rozwijający się ośrodek górniczy. W 1519 król czeski Ludwik Jagiellończyk nadał Miedziance prawa miasta górniczego. Prawa miejskie nie tylko umożliwiły organizowanie tu dwóch jarmarków w roku oraz cotygodniowych, sobotnich targów, ale przyczyniły się do zwiększenia wagi miasta, gdyż od tej chwili to Miedzianka stała się siedzibą dóbr mniszkowskich. W najlepszym dla niej okresie działało tu ok. 160 szybów i sztolni oraz kilka hut, ale w skutek wyczerpywania złóż pod koniec XVI wieku wydobycie i przetwórstwo bardzo ograniczono. Ponowne ożywienie robót górniczych nastąpiło wiek później, gdy właścicielem posiadłości został hrabia von Promnitz z Pszczyny. W pocz. XVIII wieku Miedzianka stała się nawet siedzibą urzędu górniczego. Oprócz górnictwa rozwijało się tkactwo, miasto słynęło także ze sprzedaży piwa. Od poł XIX wieku miejscowość zaczęła również zyskiwać na znaczeniu jako miejscowość turystyczna. Turystów przyciągały to urokliwe widoki na Góry Sokole i Góry Kaczawskie, dawne kopalnie i górnicze tradycje, oraz podawane w przewodnikach informacje, iż jest to drugie najwyżej położone miasto w Sudetach. Po II wojnie światowej planowano utrzymać turystyczno-letniskowy charakter miejscowości. Przeszkodziły w tym jednak działania specjalistów Armii Czerwonej, którzy na podstawie zdobytych planów doszli do wniosku, iż w okolicy mogą znajdować się złoża uranu. Prowadzone w latach 1949-54 odwierty nie potwierdziły tych rewelacji, przyczyniły się natomiast, zdaniem wielu, do zagłady miasteczka. W 1972 roku rozpoczęto przesiedlanie mieszkańców na jeleniogórskie osiedle „Zabobrze”. Dzisiaj po dawnej Miedziance pozostał XVIII-wieczny kościół katolicki św. Jana Chrzciciela (dawniej miasteczko posiadało dwie świątynie – katolicką i protestancką w 1967 roku żołnierze wysadzili w powietrze kościół ewangelicki, wkrótce wprowadzono też zakaz remontu domów.), skromny w formie, ale i tak wyróżniający się w krajobrazie oraz budynek dawnej gospody. Między Miedzianką a Janowicami Wielkimi znajduje się średniowieczny krzyż pokutny z napisem „Memento”. Miedziankę zamieszkuje niewiele ponad 70 osób. Co niedzielę o godz. 10:00 jest w kościele pw. św. Jana Chrzciciela sprawowana Msza święta.

Bractwo Najświętszego Serca Jezusa Miedziance zostało założone w 1725 roku przez księdza Johannesa Stulpe. W każdy pierwszy czwartek miesiąca odprawiano w kościele w Miedziance nabożeństwo ku czci Serca Jezusowego. Największa aktywność Bractwa przypadała w maju lub czerwcu z okazji święta patronalnego. W tym czasie przybywali do Miedzianki zarówno członkowie Bractwa i pielgrzymi, głównie z miejscowości położonych w Sudetach, równocześnie w miasteczku odbywały się festyn ludowy i jarmark. Do komunii świętej przystępowało niekiedy nawet ponad 2 tys. osób, a akces do Bractwa zgłaszało kilkuset nowych członków. Ich przyjęcie odbywało się za zgodą władz lub na ogólnym zebraniu. Potwierdzeniem przyjęcia w poczet Bractwa był wpis do księgi, który miał miejsce w obecności kapelana podczas specjalnego obrzędu. Oprócz wpisu do księgi matrykularnej zatytułowanej: MATRICULA Gratiosae Sodalitatis Pie Exortae Kupferbergae in Ducatu Jauoroveno Magnopere Florentis Silesiae sub Augusto Sacratissimi Cordis Jesu Honore – członkowie otrzymywali też drukowane zaświadczenie z wpisanym imieniem i nazwiskiem. Formularz, traktowany bardzo często jako pamiątka, zawierał akt ofiarowania się, modlitwę do Serca Jezusa oraz wyszczególnienie obowiązków brackich. W ciągu ponad 220-letniej historii Bractwa wstąpiło do niego 16304 wiernych z terenu całego Śląska. Ostatnimi osobami, które przystąpiły do Bractwa były panie: Hedwig Friebe z Jeleniej Góry, Martha Ulbrich z Mysłakowic i Hedwig Hock z Miedzianki. Miało to miejsce podczas ostatniego święta patronalnego w Miedziance, w dniu 12 maja 1946 roku. Polacy, nowi mieszkańcy miejscowości, nie kontynuowali tradycji Bractwa. W zbiorach Muzeum Miedzi w Legnicy znajduje się księga matrykularna Bractwa z Miedzianki.